De echte bijwerkingen van GLP1 medicatie: wat klopt er wel en wat niet?

GLP1 medicijnen zijn populair. Dat zorgt niet alleen voor veel nieuwe ervaringen, maar ook voor verhalen van tegenvallers. Online lees je van alles: van Ozempicface tot extreme misselijkheid, van spierverlies tot haaruitval. En tussen die verhalen zitten echte zorgen, maar ook veel misverstanden.

In mijn spreekkamer zie ik dagelijks wat deze middelen doen, en ook wat ze niet doen. In dit artikel leg ik uit welke bijwerkingen werkelijk veel voorkomen, welke overdreven zijn en welke zaken je vooral goed in de gaten moet houden.

Door: Frits Berends, Bariatrisch Chirurg WeightWorks
Leestijd: 8 min.

Misselijkheid en buikklachten, de meest herkenbare bijwerkingen

Veruit de meeste gebruikers krijgen in de eerste weken last van maag- en darmklachten. Dat is niet vreemd: GLP1 vertraagt de maaglediging en vermindert de eetlust. Veel mensen voelen daardoor: misselijkheid, een vol gevoel zelfs na kleine porties, diarree of juist verstopping, winderigheid.

De klachten zijn er vooral als de dosering van GLP-1 snel wordt opgehoogd. Dat is dan ook af te raden: doe het rustig aan. Bij de meeste mensen nemen de klachten na enkele weken af. Maar ongeveer één op de vier stopt vroegtijdig omdat de klachten te heftig blijven.

Spierverlies, een onderschat risico

Een bijwerking die minder besproken wordt, maar wel belangrijk is, is het verlies van spiermassa. Omdat mensen minder eten, krijgen ze gemakkelijk te weinig eiwitten binnen en die heb je wel nodig. Door een tekort aan eiwitten verliest het lichaam niet alleen vet, maar ook spieren. Dat zie je soms in het lichaam, maar juist óók in het gezicht: dat is wat nu “Ozempicface” genoemd wordt.

Spierverlies is voor veel mensen iets waar ze pas later bij stilstaan. In het begin valt het misschien niet direct op, maar na verloop van tijd merken sommigen dat ze minder kracht hebben, sneller moe zijn of minder stevig op hun benen staan. Het lichaam voelt dan anders aan: minder stabiel en minder energiek, alsof het op een laag pitje draait. Dat komt omdat spiermassa niet alleen bepaalt hoe sterk je bent, maar ook hoe je stofwisseling werkt en hoe goed je op gewicht blijft. Wanneer die spiermassa afneemt, daalt het rustmetabolisme en wordt de kans op terugval groter, zelfs als je verder niets aan je eetpatroon verandert.

Een tweede belangrijke voorwaarde om je spieren te behouden is beweging. Zelfs als je voldoende eiwitten binnenkrijgt, maar niet of weinig beweegt neemt je spiermassa af. Je moet dus voldoende bewegen. Dat hoeft heus geen topsport te zijn, maar wel genoeg om op niveau te blijven. Hoeveel je per dag moet bewegen is weer een heel ander verhaal. Daar is genoeg over te vinden en meestal weet je zelf al wel watje eigenlijk zou moeten doen.

Daarom adviseer ik ook altijd: “Minder eten is niet genoeg. Je moet béter eten, vooral meer eiwitten en in beweging blijven.”

Het is precies dat verschil dat ervoor zorgt dat iemand niet alleen afvalt, maar ook sterk en gezond blijft tijdens het traject.

Haaruitval en vitamine tekort: wel of niet door GLP1?

Haaruitval is geen directe bijwerking van het medicijn, maar van gewichtsverlies zelf. Bij snel afvallen schakelt het lichaam tijdelijk over op een ‘spaarstand’. Het gevolg: meer haren gaan tegelijk in de rustfase. Dat gebeurt ook bij andere snelle afvalmethodes zoals strenge diëten of een operatieve maagverkleining.

Het goede nieuws: het is tijdelijk en omkeerbaar, als tenminste je voeding en eiwitinname op orde zijn. Als je langdurig weinig eet kunnen er wel vitaminetekorten ontstaan. Er is nog weinig bekend over de invloed van langdurig GLP-1 gebruik op vitamines maar de kans op tekorten is zeker aanwezig. Daarom is het aan te raden een multivitamine supplement te nemen. Voor vrouwen na de menopauze is extra calcium vaak ook aan te raden.

Emotionele en mentale effecten

Ik zie regelmatig dat mensen zich emotioneel anders voelen tijdens gebruik van GLP-1 medicatie. Minder honger betekent soms ook minder plezier in eten, een andere dagstructuur en soms zelfs een gevoel van afstand tot het eigen lichaam. Dit wordt niet vaak besproken, maar het speelt wel degelijk. Het is goed te weten dat je niet ineens depressief geworden bent, maar dat de medicatie hier een rol bij speelt. Begeleiding hierbij kan dus een verschil maken. Als je bij GLP-1 gebruik merkt dat je stemming verandert is dat dus wel iets om te bespreken.

Ernstige bijwerkingen

GLP-1 medicijnen zijn al heel wat jaren op de markt en zijn over het algemeen veilig. Maar zoals van alle medicijnen zijn ook hiervan wel ernstige bijwerkingen beschreven. Die zijn zeldzaam maar komen wel voor. Daarbij worden genoemd: alvleesklier ontsteking, galblaas problemen, schildkliercarcinoom, maagverlamming, beschadiging van de oogzenuw. Bij iedere bijwerking is het dus verstandig alert te zijn en tijdig een arts te raadplegen.

De belangrijkste bijwerking: weer aankomen!

GLP-1 medicatie werkt voor veel mensen, maar is niet voor iedereen een succes. Ongeveer 10% van de mensen reageert niet of nauwelijks op de medicatie. Als je doel is een paar kilo af te vallen werkt het vaak wel. Maar als je tientallen kilo’s te veel hebt werkt het vaak onvoldoende. Daarvoor zijn effectievere (en goedkopere) oplossingen zoals een maagverkleining.

Ook moet je er rekening mee houden dat als je afgevallen bent met medicatie je daar niet meer mee kunt stoppen, want dan kom je meestal weer aan. Verschillende onderzoeken laten zien dat binnen een jaar 50-75% van de mensen die starten met GLP-1 medicatie er ook weer mee stopt. Daar worden 3 redenen voor aangegeven:

1. Te veel bijwerkingen,
2. Tegenvallende resultaten,
3. Te hoge kosten.

Conclusie

GLP1 medicijnen kunnen helpen om af te vallen, maar ze geven ook bijwerkingen. Sommige klachten zijn mild, andere vragen om goede begeleiding. Veel verhalen online zijn overdreven, maar het blijft zo dat het effect van medicatie vaak tijdelijk is en stopt zodra je ermee ophoudt.

Ben jij benieuwd naar de lange-termijn oplossingen van WeightWorks? Ontdek dan nu met onze Quick Scan of een maagverkleining bij jou past.