Wat is obesitas?
Obesitas is een chronische ziekte waarbij het gewicht te hoog wordt en het lichaam teveel vet opslaat.
Door het hoge gewicht en de toename van het vetpercentage kunnen gezondheidsrisico’s ontstaan zoals bijvoorbeeld suikerziekte (Diabetes Mellitus) of te hoge bloeddruk (Hypertensie). Je gewrichten slijten sneller en bewegen is vaak lastiger. Er is nooit maar één oorzaak voor overgewicht. Vaak is er een combinatie van factoren waaronder: voeding met teveel calorieën, te weinig beweging, stress, te weinig slaap, medicijngebruik, eerdere diëten. Het is belangrijk dat obesitas eigenlijk nooit het gevolg is van te weinig doorzettingsvermogen. Het is geen leefstijlkeuze maar moet gezien worden als een ziekte.
Kijk de video met uitleg over de oorzaken van obesitas.
Wanneer heb je obesitas?
Je hebt obesitas wanneer er sprake is van een overmatige ophoping van lichaamsvet die een risico vormt voor je gezondheid. Meestal wordt obesitas vastgesteld aan de hand van de Body Mass Index (BMI).
De BMI wordt berekend door je gewicht in kilogram te delen door je lengte in meters in het kwadraat.
De volgende indeling wordt daarbij gebruikt:
BMI lager dan 18,5: ondergewicht
BMI 18,5 tot 24,9: gezond gewicht
BMI 25 tot 29,9: overgewicht
BMI 30 of hoger: obesitas
BMI 35 of hoger: ernstige obesitas
BMI 40 of hoger: morbide obesitas (ook wel ernstige of klasse III obesitas genoemd)
Een BMI geeft een goede eerste indruk, maar vertelt niet het hele verhaal. Zo houdt de BMI geen rekening met de verdeling van lichaamsvet, spiermassa, leeftijd of etniciteit. Daarom kijkt een arts vaak ook naar de middelomtrek, eventuele gezondheidsklachten en aandoeningen die samenhangen met overgewicht, zoals diabetes type 2, hoge bloeddruk of slaapapneu.
Bij obesitas en ernstige obesitas is je risico op bijkomende ziektes sterk verhoogd. Gemiddeld leef je dan ook korter.
Met onze check kun je zien hoe je BMI is en of je in aanmerking kunt komen voor een maagverkleining. De criteria om in aanmerking te komen voor een maagverkleining die vergoed wordt zijn een BMI >40, of een BMI >35 met bepaalde bijkomende ziektes.
Wat zijn de oorzaken van obesitas?
Iedereen weet wel dat het ontstaan van overgewicht samenhangt met verkeerd of teveel eten en onvoldoende lichaamsbeweging. Maar er zijn veel meer factoren die een rol spelen, zoals aanleg, stress, hormonen en slaap. De beste kans om blijvend gewicht te verliezen heb je met een maagverkleining omdat het direct je hongergevoel en verzadigingsgevoel verminderd.
Net als in alle andere Westerse landen neemt in Nederland het aantal mensen met overgewicht toe. Inmiddels is meer dan de helft van de Nederlanders te zwaar.
Obesitas is niet een kwestie van een koekje teveel of een aantal onverstandige lifestyle keuzes. De Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) en ook onze Nederlandse Gezondheidsraad beschouwen obesitas al jaren als ziekte. Is dat niet overdreven?
Wij vinden van niet. Kenmerken van een ziekte zijn:
- Er is een afwijkende structuur en functie van het lichaam die klachten geeft.
- Er is een kenmerkend patroon van symptomen.
- Er ontstaat schade aan organen en weefsels
Reken maar dat Obesitas aan al deze criteria voldoet. En als je het dus over ziekte hebt, is het ook niet vreemd dat je nadenkt over de beste medische behandeling om je te genezen.
Bekijk de onderstaande video-uitleg over overgewicht:
Wat zijn de risico’s van overgewicht?
Een beetje overgewicht is niet zo erg. De meeste mensen hebben daar eigenlijk helemaal geen last van. Maar ongemerkt kan het teveel aan vetweefsel wel kwaad. Eigenlijk is er geen orgaan dat geen last heeft van overgewicht. Ook al merk je het niet meteen, het overtollige vet in je lichaam geeft een voortdurende ontstekingsreactie. Daardoor ontstaat beschadiging van weefsels: van hart en bloedvaten tot zenuwweefsel en lever.
In de loop van de tijd neemt het risico op het krijgen van een ziekte toe. Gemiddeld leef je korter naarmate het gewicht toeneemt. Afhankelijk van de ernst van het overgewicht kan dat oplopen tot wel 15 jaar minder levensverwachting. Maar nog belangrijker: mensen worden er minder blij van. Dat kan je meten met een ‘kwaliteit van leven’ score.
Aandoeningen bij obesitas
Obesitas vergroot het risico op verschillende gezondheidsproblemen, ook wel comorbiditeiten genoemd. Niet iedereen met obesitas krijgt hiermee te maken, maar de kans neemt toe naarmate het overgewicht ernstiger is. Obesitas kan het risico op verschillende aandoeningen vergroten, zoals diabetes type 2, slaapapneu, hoge bloeddruk, artrose, leververvetting en hart- en vaatziekten.
Behandeling van obesitas
De behandeling van obesitas hangt af van je BMI en je gezondheid. Heb je een BMI onder de 35? Bespreek dan samen met je huisarts welke behandeling het beste bij je past. Vaak wordt gestart met leefstijlinterventies, zoals begeleiding op het gebied van voeding, beweging en gedrag. In sommige gevallen kan ook medicatie tegen obesitas een geschikte behandelmogelijkheid zijn.
Bij een BMI van 35 of hoger in combinatie met een of meer aandoeningen die samenhangen met obesitas, of bij een BMI van 40 of hoger, is een maagverkleining de meest effectieve behandeling voor langdurig gewichtsverlies.
Een maagverkleining kan niet alleen leiden tot aanzienlijk gewichtsverlies, maar ook de kans op verbetering of zelfs het verdwijnen van aandoeningen zoals diabetes type 2, slaapapneu en hoge bloeddruk vergroten.
Wil je weten of je in aanmerking komt voor een maagverkleining? Doe dan de Quickscan en ontdek binnen enkele minuten welke behandelmogelijkheden bij jouw situatie passen.
