Ik wil afvallen, maar het lukt niet: waarom is afvallen zo moeilijk?

Januari. Maandag. Na de vakantie. Na de verjaardag. Na de zomervakantie.

Er zijn heel wat momenten waarop we onszelf beloven: nu ga ik écht afvallen. En eerlijk is eerlijk: bijna iedereen heeft wel eens zo’n afspraak met zichzelf gemaakt. Vaak begint het enthousiast. Een nieuw dieet, een sportschoolabonnement waar vooral de bank blij van wordt, of een koelkast vol gezonde plannen. Maar een paar weken later wordt het alweer lastiger.

“Ik wil afvallen, maar het lukt niet.”

Herkenbaar? Dan ben je zeker niet de enige. En belangrijker: als afvallen niet lukt, betekent dat niet automatisch dat je te weinig discipline of wilskracht hebt. Steeds meer mensen stappen daarom naar de huisarts om over hun gewicht te praten. En dat is eigenlijk heel goed nieuws. Niet omdat er ineens een wondermiddel voor afvallen bestaat, maar omdat we steeds beter begrijpen waarom afvallen soms zo moeilijk is.

Door: Yvette Claassen, Bariatrisch Chirurg WeightWorks
Leestijd: 6 min.

Waarom lukt afvallen soms niet?

Ken je zo’n strandbal die je onder water probeert te duwen? Zolang je kracht zet, lukt dat prima. Maar laat je ook maar heel even los… floep! Daar is hij weer.

Ons lichaam kan bij afvallen verrassend genoeg een beetje hetzelfde reageren.

Wanneer je gewicht verliest, reageert je lichaam namelijk op allerlei manieren. Je energieverbruik kan veranderen en signalen die honger en verzadiging regelen, kunnen ervoor zorgen dat je meer trek krijgt. Je lichaam probeert zo als het ware het verloren gewicht terug te winnen.

Handig in de oertijd, toen eten niet altijd voorhanden was. Iets minder handig wanneer je tegenwoordig langs drie bakkers, twee snackbars en een supermarkt naar huis fietst.

Dat is ook een van de redenen waarom mensen na het afvallen soms weer aankomen. Het bekende jojo-effect bij afvallen is dus niet simpelweg een kwestie van “niet goed genoeg volhouden”.

Afvallen is niet alleen een kwestie van wilskracht

Jarenlang kregen mensen met ernstig overgewicht of obesitas het idee dat ze gewoon harder hun best moesten doen. Minder eten. Meer bewegen. Klaar. Inmiddels weten we dat het ingewikkelder ligt.

Erfelijke aanleg, hormonen, stress, slaap, bepaalde medicijnen, psychologische factoren en je leefomgeving kunnen allemaal invloed hebben op je gewicht. Er kunnen dus verschillende redenen zijn waarom afvallen niet lukt.

Natuurlijk blijven gezond eten en voldoende bewegen belangrijk. Maar het verhaal is vaak veel groter dan alleen een boterham minder eten of een extra rondje wandelen. Zeker bij obesitas kan het daarom frustrerend zijn wanneer je keer op keer probeert af te vallen en het resultaat niet blijvend is. Dat betekent niet dat je hebt gefaald. Het kan betekenen dat je een andere aanpak of meer ondersteuning nodig hebt.

Professionele hulp bij afvallen

Misschien is dat wel een van de belangrijkste veranderingen van de afgelopen jaren: steeds meer mensen durven te zeggen:

“Ik kom er alleen niet uit.”

En dat is helemaal niet gek. Net zoals je voor andere gezondheidsproblemen professionele hulp inschakelt, kun je ook hulp bij afvallen vragen als je ernstig overgewicht of obesitas hebt.

De huisarts kan een eerste aanspreekpunt zijn. Samen kun je bespreken wat je al hebt geprobeerd, welke factoren mogelijk een rol spelen en welke vorm van behandeling bij jouw situatie past.

Afvallen via de huisarts betekent dus niet dat je simpelweg een dieetlijstje meekrijgt. Als dat nodig is, kan de huisarts je doorverwijzen voor verdere begeleiding of behandeling.

Afvallen met obesitas: welke behandelingen zijn er?

Welke behandeling geschikt is, verschilt van persoon tot persoon. Daarom is goede begeleiding belangrijk.

Voor de één kan intensieve leefstijlbegeleiding passend zijn. Voor een ander kunnen medicijnen tegen obesitas onderdeel zijn van de behandeling. En voor sommige mensen blijkt een maagverkleining de meest geschikte optie.

Een gespecialiseerd behandelteam kijkt daarbij niet alleen naar het getal op de weegschaal. Ook je gezondheid, BMI, eventuele andere aandoeningen, eerdere afvalpogingen en persoonlijke situatie spelen een rol.

Het doel is uiteindelijk niet om zo snel mogelijk kilo’s kwijt te raken, maar om te zoeken naar een behandeling die kan bijdragen aan een gezonder gewicht en een betere gezondheid op de lange termijn.

Een maagverkleining is geen wondermiddel

Ook een maagverkleining is geen toverstaf.

Na de operatie blijft het belangrijk om gezond te eten, voldoende te bewegen en de adviezen van het behandelteam te volgen. Goede begeleiding voor én na de operatie speelt daarbij een belangrijke rol.

Een maagverkleining kan bij mensen met ernstig overgewicht of obesitas wel tot aanzienlijk gewichtsverlies leiden. Ook kan de operatie positieve effecten hebben op gezondheidsproblemen die samenhangen met obesitas.

Of een maagverkleining voor jou een geschikte behandeling is, hangt af van verschillende factoren. Er gelden daarom voorwaarden om voor bariatrische chirurgie in aanmerking te komen.

Blijvend afvallen begint soms met hulp vragen

Misschien moeten we dus stoppen met denken dat hulp vragen betekent dat je hebt gefaald. Wanneer je al meerdere keren hebt geprobeerd af te vallen, steeds opnieuw aankomt of merkt dat blijvend afvallen niet lukt, kan het juist verstandig zijn om te onderzoeken waarom dat zo is. Misschien past intensieve leefstijlbegeleiding bij je. Misschien zijn medicijnen een mogelijkheid. Of misschien kom je in aanmerking voor een maagverkleining.

Dat hoef je niet zelf te bepalen. Je huisarts of een gespecialiseerd behandelteam kan samen met jou bekijken welke mogelijkheden er zijn.

Dus wordt het weer:

“maandag begin ik écht…”

dan kun je jezelf misschien een andere vraag stellen.

Niet: hoe ga ik het deze keer helemaal alleen volhouden?

Maar: welke hulp kan ervoor zorgen dat het deze keer anders gaat?

Soms is die eerste stap niet alleen de moeilijkste, maar vooral de beste. Is het tijd voor hulp en ben je benieuwd of jij in aanmerking komt voor een maagverkleining? Doe dan onze Quick Scan en ontdek het binnen een minuut.